Aktualności

          • DYŻUR WAKACYJNY PRZEDSZKOLA

            03.02.2026

            Publikujemy terminy dyżurów wakacyjnych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez gminę Zabierzów, które zostały ustalone Zarządzeniem Wójta Gminy Zabierzów Nr 18/2026 z dnia 29 stycznia 2026 r.

            Zgodnie z przepisami przedszkole funkcjonuje przez cały rok szkolny, z wyjątkiem przerw ustalonych przez organ prowadzący przedszkole, na wspólny wniosek dyrektora przedszkola i rady przedszkola lub rady rodziców.

            Z dyżuru mogą korzystać dzieci uczęszczające w roku szkolnym 2025/2026 do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę Zabierzów. Dla dzieci uczęszczających do danego przedszkola/oddziału przedszkolnego nie obowiązuje zasada kolejności zgłoszeń. Na pozostałe miejsca przyjmowane są dzieci z innych przedszkoli/oddziałów przedszkolnych prowadzonych przez Gminę zgodnie z kolejnością.

            Zapisów na dyżur wakacyjny będzie można dokonywać w wybranym przedszkolu lub szkole podstawowej.

            Szczegółowe informacje można uzyskać pod podanymi poniżej numerami telefonów.

            Numery_telefonow_do_przedszkoli.pdf

             

          • Sto nowych budek lęgowych – niezwykła akcja w naszej szkole!

            27.01.2026
            8

              Poranek 26 stycznia w naszej szkole przyniósł wyjątkowe, pełne energii i zaangażowania wydarzenie. Już od wczesnych godzin lekcyjnych po korytarzach wędrowali uczniowie niosący deseczki, listewki i inne drewniane elementy, wzbudzając ciekawość młodszych kolegów i koleżanek.

              Na początku wszyscy uczestnicy wysłuchali krótkiego, ale bardzo rzeczowego instruktażu, który poprowadził Mariusz Moniowski – Radny Gminy Zabierzów. Na górnym holu uczniowie mogli zobaczyć, jak krok po kroku powstaje budka lęgowa dla ptaków, poznając jednocześnie zasady bezpiecznego i odpowiedzialnego majsterkowania.

              Następnie uczniowie z klas 6,7,8 udały się do swoich sal, gdzie czekały na nich młotki, gwoździe i przygotowane zestawy elementów. Z ogromnym zapałem, precyzją i współpracą uczniowie stworzyli aż 100 solidnych budek lęgowych – prawdziwych domków dla skrzydlatych mieszkańców naszej okolicy.

              To była nie tylko lekcja techniki, ale także ekologii, współpracy i odpowiedzialności za środowisko. Dzięki wspólnemu wysiłkowi powstaną miejsca, w których ptaki będą mogły bezpiecznie zakładać gniazda.

              Wspaniała praca, ogromne zaangażowanie i piękny efekt – brawo dla wszystkich uczestników akcji!

             

        • ClickOn - zamień granie na programowanie

          • ClickOn - zamień granie na programowanie

            22.01.2026

            Szanowni Państwo,

            Wraz z nowym rokiem Giganci Programowania serdecznie zapraszają Uczniów z Państwa Szkoły na warsztaty “ClickOn - zamień granie na programowanie”, czyli bezpłatne zajęcia w szkole nowych technologii.

            ClickON to ogólnopolska, społeczna akcja edukacyjna, a jej misją jest popularyzacja nowych technologii i nauki programowania wśród dzieci i młodzieży.

            Honorowy patronat nad wydarzeniem objęli Minister Edukacji, Ministerstwo Cyfryzacji, Ośrodek Rozwoju Edukacji oraz prezydentów wielu polskich miast. 

            Warsztaty odbędą się w styczniu i lutym online oraz w placówkach Gigantów Programowania.

            W trakcie warsztatów clickON młodsi Uczniowie będą uczyć się podstaw programowania,  natomiast starsi poznają zaawansowane języki programowania, takie jak Python i C#.  Poziom nauczania dostosowujemy do zaawansowania i wieku uczniów. 

            Uczniowie podzieleni będą na 4 grupy wiekowe: klasy 0-1, klasy 1-3, klasy 4-6 oraz klasy 7-8.

            Zajęcia trwają 90 minut.

            Zapisu mogą dokonać zainteresowani wydarzeniem Rodzice na stronie  https://giganci.info/clickON2026 lub telefonicznie: 22 112 10 63. 

            Liczba miejsc jest ograniczona!

             

            TRESC_ZAPROSZENIA _DLA_UCZNIA.pdf

          • Spotkanie profilaktyczne dla rodziców klasy VIII

            09.01.2026

             

               8 stycznia 2026 roku w naszej szkole odbyło się spotkanie profilaktyczne dla rodziców uczniów klasy VIII z udziałem funkcjonariuszki Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w Krakowie pani aspirant Anny Trzcionki‑Domagały, dzielnicowego z Komisariatu Policji w Zabierzowie młodszego aspiranta Piotra Kłeczka  oraz pedagoga i terapeutę pana Michała Maciejaka. Celem wydarzenia było zwiększenie świadomości dorosłych na temat zagrożeń, z którymi mogą stykać się współcześni nastolatkowie.

               Prelegenci omówili konsekwencje prawne nieletnich, zwracając uwagę na odpowiedzialność za czyny karalne, takie jak przemoc rówieśnicza, cyberprzemoc, kradzieże czy posiadanie substancji psychoaktywnych. Podkreślono, że w poważniejszych przypadkach sprawy trafiają do sądu rodzinnego, który może zastosować środki wychowawcze lub nadzór kuratora.

              Terapeuta przedstawił również mechanizmy powstawania uzależnień oraz najczęstsze sygnały ostrzegawcze. Zwrócił uwagę na rosnący problem sięgania przez młodzież po alkohol, papierosy, substancje psychoaktywne.

               Spotkanie podkreśliło znaczenie współpracy rodziców i szkoły w budowaniu bezpiecznego środowiska dla młodzieży. Uczestnicy otrzymali praktyczne wskazówki dotyczące rozmów z dziećmi, reagowania na niepokojące sygnały oraz możliwości uzyskania wsparcia specjalistycznego.

               Dziękujemy aspirant Annie Trzcionce –Domagale, młodszemu aspirantowi Piotrowi Kłeczkowi  oraz panu Michałowi Maciejakowi za merytoryczne i pełne zaangażowania wystąpienia. Mamy nadzieję, że zdobyta wiedza pomoże rodzicom jeszcze skuteczniej wspierać swoje dzieci w bezpiecznym i odpowiedzialnym dorastaniu.

          • Świąteczne spotkanie całej społeczności szkolnej

            19.12.2025
            38

               19 grudnia na sali gimnastycznej zebrała się cała społeczność szkolna, by wspólnie przeżyć wyjątkowe chwile związane z nadchodzącymi świętami. Uczniowie, nauczyciele i pracownicy szkoły z zainteresowaniem obejrzeli jasełka przygotowane przez dzieci ze świetlicy. Młodzi aktorzy z ogromnym zaangażowaniem odegrali swoje role, a publiczność nagrodziła ich gromkimi brawami. Na zakończenie wszyscy obecni na sali wysłuchali życzeń od Pana Dyrektora oraz przewodniczącego Samorządu Uczniowskiego.

               Po przedstawieniu uczniowie udali się do klas, gdzie rozpoczęły się przygotowania do klasowych wigilii. Stoły szybko zapełniły się świątecznymi dekoracjami, a w powietrzu unosił się zapach pasztecików i barszczu z uszkami. Na korytarzach słychać było ciche nucenie kolęd, które wprowadzało wszystkich w jeszcze bardziej uroczysty nastrój.

               Podczas wspólnego świętowania krążył biały opłatek, a uczniowie składali sobie serdeczne życzenia. Nie zabrakło również słodkich przysmaków — pierniki, makowce i ciasteczka znikały w mgnieniu oka, bo wszystkim wyjątkowo smakowały.

               To był dzień pełen ciepła, radości i wzruszeń. Cała szkoła poczuła, jak magia świąt potrafi jednoczyć i zbliżać ludzi. Wspólne chwile przypomniały nam, że dobro, życzliwość i bliskość są najważniejsze — i to właśnie one tworzą prawdziwą atmosferę świąt.

        • Instytut Książki zaprasza do czytania

          • Instytut Książki zaprasza do czytania

            15.12.2025

            W ramach tegorocznej odsłony kampanii „Mała książka – wielki człowiek” uczniowie pierwszych klas naszej szkoły otrzymali książkę pt. „Wnuczka antykwariusza” autorstwa Justyny Bednarek z ilustracjami Emilii Dziubak – jednej z najlepszych polskich ilustratorek.

             Bohaterką książki jest Gabrysia, która podczas wizyty w antykwariacie swojego dziadka odkrywa wiele niecodziennych przedmiotów, przechowujących pamięć o minionych czasach.

            Pisząc książkę „Wnuczka antykwariusza”, autorka czerpała inspirację z własnych opowieści rodzinnych oraz opowieści przyjaciół i znajomych. Opowiadanie zabiera najmłodszych czytelników w podróż                    do przeszłości i pokazuje, jak ważne jest odkrywanie rodzinnych korzeni.

            Bibliotekarz Barbara Potoczna

             

          • Wyjście z klasą - Teatr Współczesny

            10.12.2025
            6

                 9 grudnia 2025 roku  uczniowie klasy ósmej wybrali się na wycieczkę komunikacją miejską, a ich celem był Teatr Współczesny w Krakowie, gdzie obejrzeli spektakl „Opowieść wigilijna” na podstawie dzieła Charlesa Dickensa. Przedstawienie przeniosło młodzież do Londynu końca XIX wieku, w którym poznali zgorzkniałego kupca Ebenezera Scrooge’a – człowieka, dla którego liczyły się wyłącznie pieniądze.

                 Scrooge, znany jako symbol skąpstwa i egoizmu, odrzucał świąteczną radość i nie okazywał współczucia innym. Dopiero spotkanie z duchami przeszłych, teraźniejszych i przyszłych Wigilii uświadomiło mu, jak wiele stracił przez swoją chciwość. Dzięki tej niezwykłej podróży bohater przeszedł przemianę – z samotnego, zimnego starca stał się człowiekiem otwartym na miłość i dobro. Dla uczniów była to szczególna chwila, ponieważ cała klasa czytała „Opowieść Wigilijną” w zeszłym roku jako lekturę szkolną. Spektakl pozwolił im zobaczyć na scenie dobrze znaną historię i jeszcze raz zastanowić się nad jej przesłaniem. Najważniejsza lekcja, którą wynieśli, to przekonanie, że dobro zawsze pozostaje w cenie, a w świątecznym czasie szczególnie liczy się przebaczenie i solidarność. Atmosfera przedstawienia była pełna humoru, refleksji i wzruszeń. Scenografia oddawała klimat XIX-wiecznego Londynu, a gra aktorska sprawiła, że widzowie mogli poczuć się częścią tej niezwykłej opowieści.

                 Takie wyjścia pokazują, że klasyczne dzieła literatury nadal uczą nas uniwersalnych wartości, a program „Wyjście z klasą” daje uczniom możliwość poznawania kultury w praktyce, poza murami szkoły.

                 Wyjście zostało zorganizowane w ramach programu „Wyjście z klasą”, ogłoszonego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej w październiku 2025 roku. Dzięki temu młodzież miała szansę uczestniczyć w spektaklu, który rozwijał ich wiedzę i wrażliwość kulturalną.

          • Wyjście z klasą – edukacyjna wyprawa do Muzeum Archeologicznego w Krakowie

            02.12.2025
            43

            Wyjście z klasą – edukacyjna wyprawa do Muzeum Archeologicznego w Krakowie

               2 grudnia 2025 roku uczniowie klas 5–8 naszej szkoły wzięli udział w wyjątkowym przedsięwzięciu „Wyjście z klasą”, współfinansowanym ze środków programu wspierającego edukację kulturalną. W jednodniowej wycieczce uczestniczyło łącznie 104 osób – 98 uczniów oraz 6 opiekunów.

               Podczas wizyty w Muzeum Archeologicznym w Krakowie młodzież miała okazję nie tylko zwiedzić ekspozycje, ale również uczestniczyć w warsztatach pt. „Tajniki zawodu archeologa”. Zajęcia prowadzone przez specjalistów pozwoliły uczniom poznać metody pracy badawczej stosowane w archeologii, a także samodzielnie spróbować swoich sił w analizie materiałów i odkrywaniu śladów przeszłości. Warsztaty sprzyjały rozwijaniu umiejętności analitycznych, pracy zespołowej oraz kształtowaniu postawy szacunku wobec dziedzictwa kulturowego. Wyjście miało charakter zarówno dydaktyczny, jak i wychowawczy – umożliwiło realizację celów zapisanych w podstawie programowej, a jednocześnie wzbogaciło proces edukacyjny szkoły poprzez praktyczne doświadczenie i kontakt z kulturą. Uczniowie mieli okazję do aktywnego uczestnictwa w zajęciach, co zwiększyło ich motywację do nauki oraz zainteresowanie historią i naukami przyrodniczymi.

               Dzięki dofinansowaniu z programu „Wyjście z klasą” możliwe było pokrycie kosztów biletów wstępu, udziału w warsztatach oraz transportu autokarem.

               To wydarzenie pokazało, jak ważne jest łączenie nauki z praktyką i kulturą. Uczniowie wrócili pełni wrażeń, z nową wiedzą i inspiracją do dalszych odkryć.

          • Akademia z okazji Święta Niepodległości

            13.11.2025
            8

            Akademia z okazji Święta Niepodległości

                   13 listopada w naszej szkole odbyła się uroczysta akademia z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Cała społeczność szkolna zgromadziła się w sali gimnastycznej, by wspólnie uczcić ten wyjątkowy dzień w historii Polski.

                  Uczniowie klasy 3 zaprezentowali wzruszające przedstawienie, które przypomniało nam o trudnej drodze Polaków do wolności. Ich występ był pełen emocji, patriotyzmu i dziecięcej szczerości, która poruszyła serca wszystkich obecnych.

                      Nie zabrakło również pieśni patriotycznych — dziewczęta z klasy 6 z dumą i zaangażowaniem zaintonowały utwory, które rozbrzmiewały w całej sali. Wspólne śpiewanie stworzyło atmosferę jedności i radości, a biało-czerwone barwy towarzyszyły nam przez całe wydarzenie.

                     To był dzień pełen refleksji, wzruszeń i dumy z bycia Polakiem. Dziękujemy wszystkim uczniom i nauczycielom za zaangażowanie w przygotowanie tej pięknej uroczystości.

          • Szkoła do hymnu

            11.11.2025

                 W piątek, 7 listopada, cała społeczność szkolna zgromadziła się w sali gimnastycznej, by wziąć udział w wyjątkowym wydarzeniu – ogólnopolskiej akcji „Szkoła do hymnu”. Punktualnie o godzinie 11:11 zabrzmiały cztery zwrotki Mazurka Dąbrowskiego, które uczniowie i nauczyciele odśpiewali z dumą i wzruszeniem. W ten sposób nasza szkoła dołączyła do ponad 4,8 miliona uczniów i prawie 500 tysięcy nauczycieli z całej Polski i świata, którzy wspólnie uczcili zbliżające się Narodowe Święto Niepodległości.

                 Po odśpiewaniu hymnu pan Dyrektor przybliżył uczniom historię tej niezwykłej pieśni. Opowiedział o jej powstaniu w 1797 roku we Włoszech, gdzie Józef Wybicki napisał słowa dla legionów generała Dąbrowskiego. Hymn, który pierwotnie nosił tytuł „Pieśń Legionów Polskich we Włoszech”, stał się symbolem nadziei i walki o wolność. Od 1927 roku jest oficjalnym hymnem państwowym Rzeczypospolitej Polskiej.

                 Akcja „Szkoła do hymnu” organizowana jest przez Ministerstwo Edukacji Narodowej już po raz ósmy. Jej celem jest wspólne, symboliczne uczczenie 11 listopada oraz wzmacnianie poczucia wspólnoty i patriotyzmu wśród uczniów i nauczycieli.

                 W naszej szkole wydarzeniu towarzyszyła podniosła atmosfera. Uczniowie z powagą i zaangażowaniem uczestniczyli w uroczystości. Wspólne śpiewanie hymnu było nie tylko lekcją historii, ale też wyrazem szacunku dla tych, którzy walczyli o wolną Polskę.

            #SzkołaDoHymnu

          • IT for SHE Kids – technologia w rękach uczniów!

            16.10.2025
            16

                Uczniowie naszej szkoły już od kilku lat z entuzjazmem uczestniczą w Programie Projektor, realizowanym przez Fundację Edukacyjną Perspektywy. W tym roku szkolnym klasy 5a i 5b zakwalifikowały się do projektu IT for SHE Kids 2025, który oferuje bezpłatne warsztaty z zakresu programowania i nowych technologii.

                Zajęcia odbyły się w dniach 8–10 października 2025 roku, a poprowadzili je pełni pasji wolontariusze – pani Natalia i pan Bartłomiej, studenci Politechniki Rzeszowskiej. Pod ich czujnym okiem uczniowie budowali i programowali roboty z wykorzystaniem zestawów LEGO SPIKE, a następnie prezentowali ich możliwości. To jednak nie koniec technologicznych przygód! Uczestnicy poznali działanie drukarki 3D, projektowali własne modele w programie Tinkercad, a także uczyli się obsługi slicera 3D – dodawali projekty, dobierali parametry i drukowali wybrane modele. Wszystkie aktywności pobudzały kreatywność i zachęcały do twórczego działania.

                Warsztaty odbyły się z wykorzystaniem sprzętu zakupionego w ramach programu „Laboratoria Przyszłości”, co pozwoliło uczniom pracować na nowoczesnych narzędziach edukacyjnych.

                Serdecznie dziękujemy wolontariuszom za inspirujące zajęcia oraz za to, że swoją pracą i zaangażowaniem pokazali, jak fascynujący może być świat nowych technologii!

                                                                              Koordynator projektu Marta Kowalik

          • „SCROLL” - warsztaty dla nauczycieli

            15.10.2025

                      Na początku roku szkolnego nasza Szkoła dołączyła do projektu  „SCROLL”, realizowanego przez Fundację All About Science w ramach programu „Odkrywcy 2025”, finansowanego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. Projekt ma na celu upowszechnianie nowoczesnych metod nauczania w duchu edukacji STEAM oraz aktywnych metod edukacyjnych wśród nauczycieli i społeczności szkolnych. 

                  20.10.2025 roku odbędą się Warsztaty dla nauczycieli: „Zaciekawić, zaangażować, odkrywać – STEM w codziennej praktyce”. Podczas spotkania nauczyciele – niezależnie od nauczanego przedmiotu – poznają sprawdzone  i proste sposoby na to, jak wzbudzać w uczniach ciekawość i aktywne zaangażowanie w trakcie lekcji. Uczestnicy odkryją, jak wpleść elementy metody naukowej w codzienną pracę dydaktyczną, tworząc przestrzeń do zadawania pytań, stawiania hipotez i samodzielnego eksperymentowania. Warsztaty pokażą, że duch STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) może być obecny zarówno na lekcjach przyrody czy matematyki, jak i na języku polskim, muzyce czy historii. Spotkanie będzie pełne praktycznych przykładów, krótkich ćwiczeń i inspiracji, które pomogą uczynić każdą lekcję ciekawszą i bardziej angażującą.

          • Święto Edukacji Narodowej - akademia

            14.10.2025
            7

            Święto Edukacji Narodowej – dzień pełen wzruszeń i uśmiechów

                    14 października w naszej szkole odbyło się wyjątkowe wydarzenie, które zgromadziło całą społeczność szkolną w sali gimnastycznej. Obchodziliśmy Dzień Edukacji Narodowej — święto wszystkich nauczycieli, wychowawców i pracowników oświaty.

                   Z tej okazji otrzymaliśmy serdeczne życzenia od Pana Dyrektora oraz przedstawicieli Rady Rodziców oraz Przewodniczącego Szkoły. Ciepłe słowa, pełne uznania i wdzięczności, wywołały uśmiechy na twarzach pedagogów i pracowników szkoły. Dziękujemy za pamięć i dobre słowo!

                      Nie zabrakło również artystycznych wrażeń — uczniowie klasy 6 przygotowali barwny występ, który rozbawił publiczność. Ich zaangażowanie, kreatywność i sceniczna energia były prawdziwym prezentem dla wszystkich obecnych.

                     Po części oficjalnej czekała na nas słodka niespodzianka — pyszne ciasta, ciasteczka i aromatyczna kawa, przygotowane przez Rodziców. Nauczyciele z całego serca dziękują za ten gest życzliwości, który uczynił ten dzień jeszcze bardziej wyjątkowym. A ponieważ smakowało wybornie… z niecierpliwością czekamy na przepisy! 

                     Dziękujemy za pamięć, obecność i wspólne świętowanie. Takie chwile budują naszą szkolną wspólnotę i przypominają, jak ważna jest współpraca, wzajemny szacunek i serdeczność.

          • BohaterON 2025

            13.10.2025
            16

            Bohaterki Powstania – uczniowie włączają historię!

                  W ostatnich dniach uczniowie z klas: 4a, 4b, 5a, 7, 8  aktywnie uczestniczyli w ogólnopolskiej kampanii edukacyjno-społecznej „BOHATERON – włącz historię”. Tegoroczna edycja poświęcona była kobietom – uczestniczkom Powstania Warszawskiego, które swoją odwagą, determinacją i poświęceniem zapisały się na kartach historii Polski.

                Podczas zajęć uczniowie obejrzeli filmy edukacyjne ukazujące sylwetki sanitariuszek, łączniczek, kobiet dowodzących oddziałami, a także matek i córek, które w dramatycznych warunkach walczyły o życie swoich rodzin. Szczególne emocje wzbudziły opowieści o młodych dziewczętach, które mimo strachu działały z ogromnym zaangażowaniem – niosły pomoc rannym, przenosiły meldunki, stawały na barykadach. Po projekcji filmów uczniowie wzięli udział w warsztatach, podczas których: tworzyli plakaty i kartki pamięci dla bohaterek powstania, rozmawiali o wartościach takich jak odwaga, solidarność i poświęcenie,  poznawali historie kobiet takich jak „Biedronka”, „Ela” czy „Myszka” – sanitariuszek i łączniczek, których losy przybliżono dzięki materiałom kampanii.  Uczniowie nie tylko poznali fakty historyczne, ale także wzmacniali poczucie tożsamości narodowej i empatii wobec bohaterów przeszłości. Dzięki takim inicjatywom historia staje się bliższa, bardziej zrozumiała i inspirująca.

                   Dziękuję wszystkim uczniom za zaangażowanie w kampanię BohaterON. Pamięć o bohaterskich kobietach Powstania Warszawskiego trwa – dzięki Wam!

                                                                                     koordynatorka: Agnieszka Pokrywka

          • Dwujęzyczny Maluch

            03.10.2025


             

            Dwujęzyczny Maluch – Realizacja programów dwujęzyczności w zakresie języka angielskiego w oddziałach przedszkolnych w Gminie Zabierzów

             

            Od 1 września 2025 r. do 31 sierpnia 2028 r. w naszej placówce realizowany jest projekt „Dwujęzyczny Maluch – Realizacja programów dwujęzyczności w zakresie języka angielskiego w oddziałach przedszkolnych”,
            finansowany ze środków unijnych w ramach priorytetu Fundusze Europejskie dla rynku pracy, edukacji i włączenia społecznego, działanie 6.29 – Wsparcie wychowania przedszkolnego – ZIT.

            Projekt ma na celu rozwijanie kompetencji językowych dzieci poprzez wprowadzenie elementów dwujęzyczności do codziennej pracy przedszkola.

            Wartość projektu: 474 715,00 zł
            Wysokość wkładu Funduszy Europejskich: 403 507,28 zł

            Wszelkie informacje na temat projektu oraz dostępne formularze rekrutacyjne publikowane są na stronie GZEAS w Zabierzowie: 

            https://gzeas.zabierzow.org.pl/aktualnosci/malopolski-program-wspierania-uczniow-dwujezyczny-maluch.html

          • clickON – „Zamień granie na programowanie”,

            25.09.2025

            Drodzy Rodzice, Nasza szkoła wspiera projekt clickON – „Zamień granie na programowanie”, który pozwala dzieciom odkryć, jak tworzy się gry, aplikacje i interaktywne projekty – a wszystko w formie świetnej zabawy.

             

            W załączeniu instrukcja skorzystania z projektu.

            Zapraszamy.

            clickON_POLSKA.pdf